Sociale verkiezingen 2020: de essentie in een notendop

18-12-19

Tussen 16 en 29 november 2020 trekken medewerkers van Belgische ondernemingen naar de stembus. Elke vier jaar kiezen zij hun (nieuwe) vertegenwoordigers voor de ondernemingsraad en het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk. Welke functie hebben deze overlegorganen, in welke organisaties vinden er sociale verkiezingen plaats en hoe verlopen ze?

Waarom zijn sociale verkiezingen belangrijk?

Via de sociale verkiezen krijgen werknemers inspraak in de voornaamste overlegorganen binnen hun onderneming. De voordelen zijn veelvuldig: werknemers voelen zich gehoord, en worden betrokken bij het (preventie)beleid, ze weten wat er reilt en zeilt op de werkvloer en kunnen mee ideeën of oplossingen aanreiken terwijl werkgevers de vinger aan de pols houden van wat er leeft op de werkplek. 

Er wordt gestemd voor:

  • De ondernemingsraad (de OR)
  • Het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (het CPBW)

De afvaardiging wordt gekozen uit de medewerkers van uw organisatie.

De OR houdt zicht op de economische en financiële gezondheid van het bedrijf, onder andere over het personeelsbestand, de productiviteit, de concurrentiepositie en toekomstperspectieven. Het CPBW speelt een sleutelrol op het vlak van preventie en welzijn.

Wie moet sociale verkiezingen organiseren?

De grootte van de onderneming bepaalt of u al dan niet sociale verkiezingen moet organiseren en waarvoor:

  • Telt uw onderneming minder dan 50 voltijdse werknemers? Dan moet u geen verkiezingen houden. In dat geval hebben de werknemers inspraak via werknemersafvaardiging of rechtstreekse werknemersparticipatie.
  • Heeft u gemiddeld minstens 50 werknemers in dienst: dan organiseert u sociale verkiezingen voor de oprichting van een CPBW.
  • Heeft u gemiddeld minstens 100 werknemers in dienst: dan duiden de sociale verkiezingen zowel afgevaardigden voor het CPBW en de OR aan.

Nieuw vanaf 2020: reken ook je uitzendkrachten mee

Voortaan tellen ook uitzendkrachten mee voor de berekening van uw gemiddelde personeelsbezetting.


Verloop van de verkiezingsprocedure

De volledige verkiezingsprocedure duurt exact 150 dagen en is strikt bij wet geregeld volgens een vaste verkiezingskalender. Respecteert u die niet, dan is de uitslag ongeldig. Start nu al met de voorbereidingen en zorg dat u alle wettelijke formaliteiten tijdig vervult. Informeer u bij uw sociaal secretariaat over de te nemen stappen.


Nieuw vanaf 2020: bekendmaking van de uitslag van de verkiezingen

Uiterlijk twee dagen na de verkiezingen moet u een bericht met de uitslag aanplakken op dezelfde plaatsen waar de datum van de verkiezingen werd aangekondigd (of zou worden aangekondigd, in geval van elektronische bekendmaking). Het bericht blijft minstens 84 dagen aangeplakt.


Welke zijn de voorwaarden om verkiesbaar te zijn?

Om verkiesbaar te zijn als personeelsafgevaardigde moet een medewerker:

  • tewerkgesteld zijn met een arbeidscontract of leercontract;
  • minstens 18 jaar oud zijn (of 16 jaar voor afgevaardigden van de jeugdige werknemers) en jonger dan 65 jaar (of 25 jaar voor afgevaardigden van de jeugdige werknemers);
  • geen deel uitmaken van het leidinggevend personeel, noch preventieadviseur of vertrouwenspersoon zijn;
  • in 2019 minstens zes maanden opeenvolgend of 9 maanden met onderbreking tewerkgesteld zijn in de juridische entiteit of de technische bedrijfseenheid die gevormd wordt door de verschillende juridische entiteiten.

Let op! Hou rekening met de General Data Protection Regulation (GDPR)

De GDPR omschrijft hoe u met gegevens omgaat. Voor de sociale verkiezingen betekent dit concreet dat u:

  • De procedure voor de sociale verkiezingen opneemt in uw verwerkingsregister.
  • Uw werknemers informeert over de (wettelijke) grondslag van de verwerking van hun gegevens.
  • De kiezerslijsten niet lukraak verspreidt: voorzie in een beveiligd platform dat enkel voor stemgerechtigde werknemers toegankelijk is.

Meer weten?

Hoe kan Mensura u helpen?

Om een goede en efficiënte werking van het CPBW te garanderen, is een grondig voorbereide installatievergadering nodig. Er moeten praktische afspraken gemaakt worden op maat van uw bedrijf, met oog voor de wettelijke aspecten. Bij die voorbereiding en het feitelijke verloop van de Comité-bijeenkomsten kan een externe preventieadviseur van Mensura u bijstaan.

Meer informatie nodig? Wij helpen u graag!

+32 2 549 71 00Mail ons