25-05-20

Q&A - Welke voorzorgen kunt u nemen tegen het nieuwe coronavirus?

De hele wereld is in de ban van het nieuwe coronavirus. Maar wat is corona precies, wat zijn de symptomen en welke voorzorgen kunt u nemen?
 

Wat zijn coronavirussen?

Coronavirussen zijn een grote groep virussen die verschillende aandoeningen aan de luchtwegen kunnen veroorzaken. Van slechts zes coronavirussen – waaronder het SARS- en MERS-virus – was tot voor kort bekend dat ze naast dieren ook mensen kunnen besmetten. Het nieuwe virus zou het zevende zijn.Coronavirussen zijn zoönotisch: ze leven in dieren, maar kunnen overgaan op de mens. Bij SARS waren vleermuizen naar alle waarschijnlijkheid de verspreiders van het virus, bij het MERS-virus kamelen. Het is nog onduidelijk welk dier het nieuwe coronavirus covid-19 verspreidt. Het virus dook voor het eerst op in China, vermoedelijk op een voedselmarkt in Wuhan (een stad met 11 miljoen inwoners in de Chinese provincie Hubei).

Hoe vermijdt u besmetting van uw medewerkers?

1- Wat zijn de symptomen?
Hoge koorts en hoesten zijn de meest voorkomende symptomen van COVID-19, zo blijkt uit onderzoek door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Vermoeidheid, slijm ophoesten en een benauwd gevoel vervolledigen de top vijf.

Patiënten met een zwakke gezondheid kunnen een longontsteking oplopen. Voorlopig zijn dan ook vooral oudere personen en mensen met chronische gezondheidsproblemen (bv. aandoeningen van de luchtwegen, hartziektes, diabetes) gestorven aan het nieuwe coronavirus. 

De symptomen van COVID-19 lijken erg op die van een gewone griep en in mindere mate van een verkoudheid.

Raadpleeg je huisarts als je:

1/ een van volgende symptomen hebt die acuut zijn ontstaan, zonder andere duidelijke oorzaak:

  • droge hoest
  • ademhalingsproblemen
  • pijn in de borst
  • acuut verlies van smaak of geurzin

2/ Minstens twee van de volgende symptomen hebt zonder andere duidelijke oorzaak:

  • koorts
  • spierpijn
  • vermoeidheid
  • loopneus
  • keelpijn
  • hoofdpijn
  • verminderde eetlust

Let op: deze lijst met symptomen is niet limitatief.


Hoe onderscheidt u hooikoorts van een coronabesmetting?
De lente betekent ook de start van het pollenseizoen. Ongeveer 1 op 4 Belgen heeft in meer of mindere mate last van hooikoorts. De klachten: een verstopte of lopende neus, niesbuien en jeuk aan neus en/of ogen. Heel gelijklopend dus met de symptomen van COVID-19.

Maar bij een corona-infectie treden ook (hoge) koorts, vaak ook geur- en smaakverlies en een algemeen ziektegevoel op. Hebt u ook deze symptomen, contacteer dan zeker uw huisarts.



2- Welke voorzorgen kunnen werknemers nemen om besmetting te voorkomen?
Volg op de werkvloer de algemene maatregelen:

In onze heropstartgidsen vindt u specifieke maatregelen voor uw sector om uw werknemers veilig terug aan de slag te laten gaan.

Mondmaskers vormen een onderdeel van de exitstrategie uit de lockdown. Het is belangrijk dat we ze dragen waar nodig, maar cruciaal is dat we de hiërarchie van de preventiemaatregelen blijven respecteren. Concreet: pas wanneer de eerste maatregel in de hiërarchie niet kan worden gerespecteerd, wordt de maatregel op het niveau eronder van kracht enzovoort.

Preventieve maatregelen volgens hiërarchie

  1. Blijf thuis, zeker wanneer u ziek bent.
  2. Werk maximaal via telewerk als de functies dit toelaten.
  3. Was vaak uw handen met water en zeep.
  4. Hou minstens 1,5 meter afstand, binnen én buiten.
  5. Draag een mondmasker op het openbaar vervoer en op drukke openbare plaatsen.
  6. Beperk uw fysieke sociale contacten.

Een mondmasker dragen is geen garantie dat u niet besmet raakt, maar voorkomt wel dat u zelf ziektekiemen verspreidt. Gezondheidswerkers die in nauw contact komen met Covid-19-patiënten gebruiken wel een speciaal mondmasker, bij voorkeur van de categorie FFP2 of FFP3.​​



3- Mag u als werkgever de temperatuur meten van werknemers?
De gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) heeft hier recent op geantwoord dat de loutere opname van de lichaamstemperatuur niet als een verwerking van persoonsgegevens wordt gezien. Je mag als werkgever dus een temperatuuropname doen, maar je mag deze persoonsgegevens niet registreren of verwerken. De verwerking als persoonsgegevens van het meetresultaat van een koortsscan in een bestand is dus verboden. Art. 4.4 AVG is wel van toepassing indien er een digitale verwerking plaatsvindt, hetgeen het geval is als een warmtecamera automatisch (digitaal) de huidtemperatuur van de passant meet. De GBA erkent dat het privacyrisico in deze uitzonderlijke situatie afgewogen dient te worden tegen de actuele maatschappelijke omstandigheden.

Daarnaast heeft ook de FOD WASO (Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal overleg) een advies gegeven. Uitgangspunt is dat de besmetting van een werknemer met het coronavirus een situatie is die een invloed kan uitoefenen op de gezondheid van de andere werknemers waardoor de werkgever, binnen de wettelijke grenzen, bepaalde maatregelen kan nemen. Eén van die maatregelen is controleren van temperatuur, aangezien het hebben van koorts tot de symptomen van een besmetting van het coronavirus behoort. Zij hebben de verschillende wetgevingen naast elkaar gelegd en komen tot de conclusie dat het niet helemaal duidelijk is of de temperatuur meten bij een werknemer als een medische handeling moet worden beschouwd. Dit is van belang om te weten of deze testen door de werkgever zelf mogen uitgevoerd worden of deze voorbehouden zijn voor artsen (Wet Mahoux).

De FOD WASO vraagt zich bijkomend af wat de betrouwbaarheid is van zo een temperatuurmeting. De lichaamstemperatuur kan immers beïnvloed worden door lichamelijke inspanning of door bepaalde medicatie onderdrukt worden.

Hun conclusie is de volgende: de temperatuur meten bij werknemers lijkt niet de meest geschikte en haalbare preventiemaatregel die men binnen de onderneming kan toepassen om de verspreiding van het coronavirus te beperken.

Zij wijzen er nogmaals op dat de belangrijkste preventieve maatregel de volgende zijn: propere en hygiënische werkplekken voorzien door regelmatig te ontsmetten, werknemers goede hand- en respiratoire hygiëne laten toepassen op de werkplek, werknemers informeren dat ze met ziektesymptomen beter niet komen werken, thuiswerk voorzien waar mogelijk en instructies voorzien voor het geval iemand ziek wordt en mogelijk met het coronavirus besmet is. 

De eventuele beslissing om opsporingstesten in te voeren in de onderneming moet opgenomen worden in het arbeidsreglement via de gebruikelijke procedure, met alle modaliteiten die opgevolgd zullen worden in dit kader. Het arbeidsreglement wordt uitgewerkt op basis van een overleg tussen werkgever en werknemers.



4- Mag u zieke werknemers naar de arbeidsarts sturen?
Neen. Het is het niet de rol van de arbeidsarts om een werknemer op een mogelijke besmetting te onderzoeken. Het Ministerie van Volksgezondheid legt die taak expliciet bij de huisarts, en – in tweede lijn – de ziekenhuizen. De correcte gang van zaken is om zieke medewerkers met hun huisarts contact te laten opnemen. Vertonen ze mogelijke symptomen van een besmetting met COVID-19 (koorts, hoesten…), dan dienen ze telefonisch een arts te raadplegen. Plaatsnemen in een wachtkamer kan tot verdere besmetting leiden.

Arbeidsartsen monitoren risico’s verbonden aan het werk en helpen die te voorkomen. In de context van het coronavirus vervullen ze een belangrijke preventieve en adviserende rol. Ze staan werkgevers bij om op de werkvloer de juiste maatregelen in te voeren die mogelijke besmetting helpen voorkomen. Tegelijk begeleiden ze hen bij andere werkgerelateerde vragen die door het virus opduiken.
 

Wat mag (niet) om uw organisatie draaiende te houden?

1- Een medewerker kan of mag niet komen werken vanwege het risico, wat zegt de arbeidswet?
Is een medewerker besmet, dan is hij arbeidsongeschikt en gelden de normale regels zoals bij ziekte. De werknemer kan terugvallen op zijn ziekteverzekering en heeft recht op gewaarborgd loon. 

Verschillende groepen reizigers kunnen in quarantaine zitten in een hotel of op een cruiseschip omdat een medereiziger met het coronavirus besmet is. Zit er ook een medewerker van u vast op vakantie of op zakenreis? Dan is hij (geldig) afwezig door overmacht, ongeacht of hij een arbeider of bediende is. De medewerker heeft in principe geen recht op loon, maar u kunt wel een regeling van tijdelijke werkloosheid aanvragen.



2- Hoe voorkomt u als werkgever de mogelijke impact op uw business door verdere verspreiding van het virus?
Om toch voorbereid te zijn op een epidemie – of een andere bedreiging – kunt u een business continuity plan opstellen. In zo’n plan lijst u mogelijke acties en communicaties op waarmee u uw dienstverlening in stand houdt en de gezondheid van uw medewerkers beschermt.


3- Moet u extra maatregelen nemen in de bouwsector?
Ook op een bouwterrein gelden uiteraard de algemene voorzorgsmaatregelen. Daarnaast kunt u als werkgever enkele extra maatregelen treffen en richtlijnen verspreiden om de risico’s zoveel mogelijk te beperken.

Op deze pagina vindt u onze tips voor de bouwsector.



4- Welke coronamaatregelen moet u nemen op de werkvloer?
Niet iedereen kan telewerken in tijden van corona. Maar hoe garandeert u medewerkers in dat geval een veilige werkomgeving?

In dit artikel reiken we u een reeks handige tips aan en vindt u de checklist die de overheid gebruikt bij controles.

Raadpleeg onze sectorspecifieke heropstartgidsen. Daar vindt u een volledig overzicht van de aangeraden maatregelen voor uw bedrijf.



5 - Hoe verwerkt u (medisch) afval (bv. in woonzorgcentra, artsenpraktijken, triagecentra)?
Een aantal afvalstoffen van de behandeling van (vermoedelijk) covid-19-patiënten vallen onder niet-risicohoudende afvalstoffen:

  • niet-besmeurde persoonlijke beschermingsmiddelen zoals handschoenen, maskers, schorten en mutsen;
  • voedselresten;
  •  wegwerpgordijnen;
  • papier en karton (inclusief kranten en tijdschriften van patiënten);
  • verpakkingsmaterialen;
  • incontinentiemateriaal;
  • lege urinezakken.

Dit materiaal mag u samen met de gemengde bedrijfsafvalstoffen laten inzamelen. Kleine hoeveelheden mogen gewoon mee met de gemeentelijke huisvuilinzameling.

Laat u het afval in een container ophalen, dan steekt u het eerst in een zak. Die moet u volledig afsluiten: geen openingen in de zak of afval dat uitsteekt.

Ander afval moet u eerst 72 uur afzonderen in aparte vuilnisbakken of andere recipiënten voor afval. Pas daarna mag u het inzamelen, afvoeren en verwerken als niet-risicohoudende afvalstoffen. Concreet gaat het om wegwerplinnen en verzorgingsmateriaal zoals verbanden, tissues en onderleggers, die mogelijk vervuild zijn met (kleine hoeveelheden) bloed en/of andere lichaamsvochten.

Kunt u moeilijk zo’n quarantaine organiseren voor 72 uur? Laat het materiaal dan afvoeren als risicohoudend medisch afval via gele tonnen of andere goedgekeurde recipiënten. 

(Deze richtlijnen zijn opgesteld door de Vlaamse overheidsdienst OVAM, maar ook in Wallonië zijn dezelfde principes van kracht.)
 

Wat is de situatie in België?

1- Zijn postpakketten uit kritieke regio's gevaarlijk?
Wie in een postorderbedrijf werkt of online een pakje uit China bestelt, hoeft niets te vrezen. Coronavirussen kunnen enkel in het lichaam van een mens of dier overleven.

Uit onderzoek is gebleken dat coronavirussen zoals SARS en MERS 4 tot 5 dagen op oppervlaktes kunnen overleven. Hoe poreuzer het oppervlak, hoe minder goed ze kunnen overleven. Dat betekent dat ze op karton amper kunnen overleven. Omdat pakketten door verschillende omgevingen gaan voordat ze op geleverd worden, heeft het virus minder kans om te overleven.

Vanuit de luchtvaart, die voor luchtvracht zeer strenge regels hanteert, wordt gesteld dat er geen bewijs is dat het coronavirus op vracht kan worden overgedragen. Dit betekent dat besmetting zich niet via vracht kan verspreiden.
 


Hoe blijft u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen?

Verschillende instanties volgen de situatie op de voet en delen de meest recente informatie:

Download de poster "Welke voorzorgen kunt u nemen tegen het coronavirus?"
Download de poster "Hoesten & niezen: volg deze stappen om de verspreiding van verkoudheid, griep en andere luchtweginfecties te voorkomen."


Mensura helpt u met een doelgerichte aanpak.

+32 2 549 71 00Mail ons