31-03-20

Q&A - Welke voorzorgen kunt u nemen tegen het nieuwe coronavirus?

De hele wereld is in de ban van het nieuwe coronavirus. Maar wat is corona precies, wat zijn de symptomen en welke voorzorgen kunt u nemen? En wat met (zaken)reizen van en naar China of andere landen waar het virus is opgedoken?
 

Wat zijn coronavirussen?

Coronavirussen zijn een grote groep virussen die verschillende aandoeningen aan de luchtwegen kunnen veroorzaken. Van slechts zes coronavirussen – waaronder het SARS- en MERS-virus – was tot voor kort bekend dat ze naast dieren ook mensen kunnen besmetten. Het nieuwe virus zou het zevende zijn.

Coronavirussen zijn zoönotisch: ze leven in dieren, maar kunnen overgaan op de mens. Bij SARS waren vleermuizen naar alle waarschijnlijkheid de verspreiders van het virus, bij het MERS-virus kamelen. Het is nog onduidelijk welk dier het nieuwe coronavirus covid-19 verspreidt. Het virus dook voor het eerst op in China, vermoedelijk op een voedselmarkt in Wuhan (een stad met 11 miljoen inwoners in de Chinese provincie Hubei).
 

Hoe vermijdt u besmetting van uw medewerkers?

1- Wat zijn de symptomen?
Hoge koorts en hoesten zijn de meest voorkomende symptomen van COVID-19, zo blijkt uit onderzoek door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Vermoeidheid, slijm ophoesten en een benauwd gevoel vervolledigen de top vijf.

Ongeveer 80% van de onderzochte coronapatiënten ontwikkelde milde symptomen binnen 5 tot 6 dagen na de besmetting. De WHO vermoedt dan ook dat patiënten zonder symptomen zeer zeldzaam zijn.

Patiënten met een zwakke gezondheid kunnen een longontsteking oplopen. Voorlopig zijn dan ook vooral oudere personen en mensen met chronische gezondheidsproblemen (bv. aandoeningen van de luchtwegen, hartziektes, diabetes) gestorven aan het nieuwe coronavirus. 

Meest voorkomende symptomen (maar niet-limitatieve lijst) bij 56.000 onderzochte coronapatiënten:

  • koorts (88 %)
  • droge hoest (68%)
  • vermoeidheid (38%)
  • slijm ophoesten (33%)
  • benauwdheid (19%)
  • keelpijn, hoofdpijn, spierpijn (14%)
  • verstopte neus (5%)
  • diarree (4%)
  • ophoesten van bloed (1%)

De symptomen van COVID-19 lijken erg op die van een gewone griep en in mindere mate van een verkoudheid.


2- Welke voorzorgen kunnen werknemers nemen om besmetting te voorkomen?
U en uw medewerkers nemen het best dezelfde maatregelen als tegen een gewone griep:

Blijf thuis als u ziek bent en (mogelijk) in contact gekomen met het virus. Bel uw huisarts voor advies. Om mogelijke besmetting van andere mensen te vermijden, gaat u beter niet in de wachtzaal van uw huisarts zitten.

Download de poster "Welke voorzorgen kunt u nemen tegen het coronavirus?"
Download de poster "Hoesten & niezen: volg deze stappen om de verspreiding van verkoudheid, griep en andere luchtweginfecties te voorkomen."

Mondmaskers zijn veel minder efficiënt dan bovenstaande maatregelen. Gezondheidswerkers gebruiken wel een speciaal mondmasker, bij voorkeur van de categorie FFP3.​


3- Mag u als werkgever de temperatuur meten van werknemers?
Het meten van de temperatuur door werkgevers is om privacyredenen niet toegestaan. De werkgever mag enkel vragen of een werknemer gezondheidsklachten heeft. Hij of zij is echter niet verplicht hierop te antwoorden.


4- Mag u zieke werknemers naar de arbeidsarts sturen?
Neen. Het is het niet de rol van de arbeidsarts om een werknemer op een mogelijke besmetting te onderzoeken. Het Ministerie van Volksgezondheid legt die taak expliciet bij de huisarts, en – in tweede lijn – de ziekenhuizen. De correcte gang van zaken is om zieke medewerkers met hun huisarts contact te laten opnemen. Vertonen ze mogelijke symptomen van een besmetting met COVID-19 (koorts, hoesten…), dan dienen ze telefonisch een arts te raadplegen. Plaatsnemen in een wachtkamer kan tot verdere besmetting leiden.

Arbeidsartsen monitoren risico’s verbonden aan het werk en helpen die te voorkomen. In de context van het coronavirus vervullen ze een belangrijke preventieve en adviserende rol. Ze staan werkgevers bij om op de werkvloer de juiste maatregelen in te voeren die mogelijke besmetting helpen voorkomen. Tegelijk begeleiden ze hen bij andere werkgerelateerde vragen die door het virus opduiken.
 

Wat mag (niet) om uw organisatie draaiende te houden?

1- Een medewerker kan of mag niet komen werken vanwege het risico, wat zegt de arbeidswet?
Is een medewerker besmet, dan is hij arbeidsongeschikt en gelden de normale regels zoals bij ziekte. De werknemer kan terugvallen op zijn ziekteverzekering en heeft recht op gewaarborgd loon. 

Verschillende groepen reizigers kunnen in quarantaine zitten in een hotel of op een cruiseschip omdat een medereiziger met het coronavirus besmet is. Zit er ook een medewerker van u vast op vakantie of op zakenreis? Dan is hij (geldig) afwezig door overmacht, ongeacht of hij een arbeider of bediende is. De medewerker heeft in principe geen recht op loon, maar u kunt wel een regeling van tijdelijke werkloosheid aanvragen.


2- Kunt u werknemers die terugkeren uit het buitenland opleggen om thuis te blijven?
Neen. Vermoedens van een mogelijke besmetting volstaan niet om een werknemer te verplichten thuis te blijven. In overleg met uw werknemer kunt u bekijken of telewerk een optie is, maar de werknemer moet daarmee akkoord gaan. Is dat niet het geval, maar verbiedt u de werknemer toch om op te dagen op het werk, dan zult u het gewone loon moeten doorbetalen. De werknemer kan niet verplicht worden om verlof op te nemen.

Alle info over arbeidsrechtelijke situaties vindt u op de site van de FOD Werkgelegenheid.


3- Hoe voorkomt u als werkgever de mogelijke impact op uw business door verdere verspreiding van het virus?
Om toch voorbereid te zijn op een epidemie – of een andere bedreiging – kunt u een business continuity plan opstellen. In zo’n plan lijst u mogelijke acties en communicaties op waarmee u uw dienstverlening in stand houdt en de gezondheid van uw medewerkers beschermt.


4- Moet u extra maatregelen nemen in de bouwsector?
Ook op een bouwterrein gelden uiteraard de algemene voorzorgsmaatregelen. Daarnaast kunt u als werkgever enkele extra maatregelen treffen en richtlijnen verspreiden om de risico’s zoveel mogelijk te beperken.

Op deze pagina vindt u onze tips voor de bouwsector.
 

Wat is de situatie in België?

1- Is er reden tot ongerustheid?
De Belgische autoriteiten volgen de situatie op de voet. Daarbij wordt er continu een inschatting gemaakt van de mogelijke risico’s voor ons land. Momenteel bevindt België zich in ‘versterkte’ fase 2. Die staat in het teken van maatregelen om personen zo weinig mogelijk te laten samenkomen. Zo vermindert de kans op een contact tussen een mogelijke besmette persoon en gezonde personen ("social distancing"). Er gelden extra maatregelen om ouderen te beschermen.

Ook andere risicogroepen, zoals mensen met ernstige chronische aandoeningen of een verminderde immuniteit moeten zeer voorzichtig zijn. Voor hen kan een besmetting met het nieuwe coronavirus fataal zijn.

Een groep Belgische experten heeft procedures uitgewerkt en ze werden aan al onze huisartsen en ziekenhuizen gestuurd. Zo weten zij hoe ze snel een patiënt kunnen herkennen die mogelijk besmet is met het coronavirus en wat ze in dat geval moeten doen. De belangrijkste uitdaging op dit moment is om het aantal besmettingen niet te snel te laten oplopen, om de druk op de gezondheidszorg niet te groot te laten worden.

Als de mortaliteitscijfers worden afgewogen tegenover die van de klassieke, jaarlijkse griep en 'gewone' longontstekingen, dan is er geen reden tot grote ongerustheid.

Wereldwijd veroorzaakt de gewone griep tussen de 250.000 en 500.000 overlijdens per jaar. In België overleden in 2018 1.200 personen. In China sterven er jaarlijks circa 300.000 mensen aan een ‘gewone’ longontsteking.


2- Waarom neemt ons land niet dezelfde maatregelen als sommige andere landen?
De onduidelijkheid over wat nu wel of niet een goede praktijk is, is een gevolg van de verschillende fases waarin specifieke landen zich bevinden. Voor veel mensen is het moeilijk te begrijpen waarom er in het buitenland andere maatregelen worden genomen dan in ons land.

Dat heeft alles te maken met in welke fase van het noodplan we ons bevinden.

Op basis van de epidemiologische en wetenschappelijke gegevens wordt het risico voor de bevolking geanalyseerd en maatregelen genomen om de volksgezondheid te beschermen.

Dit vertaalt zich in een gefaseerde aanpak:

  • In fase 1 (geen besmetting bij de bevolking) tracht men het virus buiten te houden.
  • Fase 2 gaat in werking zodra besmetting bij de bevolking optreedt waarbij getracht wordt het virus onder controle te houden en in te dammen. Wie besmet is, wordt getraceerd en geïsoleerd.
  • Fase 3 is de fase waarin het virus niet meer tegen te houden is. Traceren heeft dan geen zin meer, want er zijn te veel besmettingen en deze nemen te snel toe. In deze fase ligt de focus op medische zorg verstrekken.

Er liggen procedures klaar om verdere escalatie tegen te gaan. Landen zoals Spanje en Italië kennen intussen een dusdanige uitbraak, dat detectie daar niet langer de focus is, maar het verlenen van medische zorg.


3- Zijn postpakketten uit kritieke regio's gevaarlijk?
Wie in een postorderbedrijf werkt of online een pakje uit China bestelt, hoeft niets te vrezen. Coronavirussen kunnen enkel in het lichaam van een mens of dier overleven.

Uit onderzoek is gebleken dat coronavirussen zoals SARS en MERS 4 tot 5 dagen op oppervlaktes kunnen overleven. Hoe poreuzer het oppervlak, hoe minder goed ze kunnen overleven. Dat betekent dat ze op karton amper kunnen overleven. Omdat pakketten door verschillende omgevingen gaan voordat ze op geleverd worden, heeft het virus minder kans om te overleven.

Vanuit de luchtvaart, die voor luchtvracht zeer strenge regels hanteert, wordt gesteld dat er geen bewijs is dat het coronavirus op vracht kan worden overgedragen. Dit betekent dat besmetting zich niet via vracht kan verspreiden.
 


Hoe blijft u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen?

Verschillende instanties volgen de situatie op de voet en delen de meest recente informatie:

Download de poster "Welke voorzorgen kunt u nemen tegen het coronavirus?"
Download de poster "Hoesten & niezen: volg deze stappen om de verspreiding van verkoudheid, griep en andere luchtweginfecties te voorkomen."


Mensura helpt u met een doelgerichte aanpak.

+32 2 549 71 00Mail ons