08-12-20

Q&A - Wat als een van uw werknemers de coronamaatregelen niet naleeft?

Stel dat een van uw werknemers de coronamaatregelen naast zich neerlegt en zo de gezondheid van zijn collega’s in gevaar brengt. Mag u hem of haar in zo’n geval sanctioneren? En zo ja, hoe? 

Mag ik mijn werknemer sanctioneren omdat hij de coronaregels niet respecteert?

Ja, want in de arbeidsovereenkomst staat duidelijk dat werknemers geen handelingen mogen stellen met mogelijke schade voor hun eigen veiligheid of die van hun werkgever. De welzijnswet trekt deze lijn door: werknemers moeten de welzijnsinstructies van hun werkgever volgen en zorg dragen voor de veiligheid en gezondheid van zichzelf en hun collega’s. Vertaald naar de coronacontext betekent dit regelmatig handen ontsmetten, mondmaskers correct dragen en voldoende afstand houden.

Maar daar stopt het niet bij: elke medewerker is verplicht om zelf de interne preventiedienst en zijn/haar werkgever op de hoogte te brengen van gevaarlijke werksituaties. Wanneer de desinfecterende middelen op zijn, bijvoorbeeld, of de plexischermen niet langer correct staan opgesteld. Maar net zo goed wanneer een andere medewerker zich oncollegiaal gedraagt. Door zijn mondmasker niet (correct) te dragen, bijvoorbeeld, met ziektesymptomen naar het werk te komen of de quarantaineregels in de wind te slaan.

Welke sancties hangen de oncollegiale werknemer boven het hoofd?

1.      Uw werknemer kan strafrechtelijk aansprakelijk worden gesteld

Door onoplettendheid of onvoorzichtigheid kan een collega besmet raken, (ernstig) ziek worden of zelfs sterven. Dus wie de voorzorgsmaatregelen niet of gebrekkig naleeft, kan strafrechtelijk aansprakelijk worden gesteld voor ‘onopzettelijke doding of slagen en verwondingen’. Zelfs bij een lichte fout is een veroordeling mogelijk. Al is het in de praktijk natuurlijk moeilijk om met 100% zekerheid aan te tonen wie de besmetting doorgaf aan wie.

2.      Uw werknemer kan financieel aansprakelijk worden gesteld

Een werknemer die bedrog pleegt of een zware fout begaat, kan financieel aansprakelijk worden gesteld voor de schade die hij veroorzaakt aan de werkgever en/of anderen. Stel: een van uw medewerkers negeert de gedwongen quarantaineregels, weigert ostentatief om zijn mondmasker te dragen of verzwijgt een besmetting.

Veroorzaakt hij daarmee een uitbraak op de werkvloer, dan moet zijn afdeling misschien tijdelijk op slot, bedrijfsruimtes moeten ontsmet worden, leveringen uitgesteld enzovoort. De rechtbank kan hem hiervoor financieel aansprakelijk stellen. In dat geval krijgt hij het prijskaartje voorgeschoteld en zal hij zijn privévermogen moeten aanspreken.

3.      Het gedrag kan aanleiding geven tot een ontslag om dringende redenen

De zogeheten ‘dringende reden’ moet wel zwaar genoeg doorwegen. Concreet: een eenmalige onvoorzichtigheid of slordigheid (bv. handen niet ontsmetten, te weinig afstand houden) is natuurlijk onvoldoende. Maar weigeren om een mondmasker te dragen of een besmetting verzwijgen kunnen een ontslag om dringende redenen wél rechtvaardigen.

Aan werkgeverskant moet u wel hard kunnen maken dat het gedrag een ernstige tekortkoming is die elke professionele samenwerking definitief onmogelijk maakt. Maar komt het effectief zo ver, dan mag u de arbeidsovereenkomst onmiddellijk en zonder opzeggingsvergoeding stopzetten.

Aansprakelijkheid vs. privacy

Elke werknemer moet actief zijn steentje bijdragen om gezondheidsrisico’s op de werkplek tot het minimum te beperken. Maar hoe zit dat met de privacy? Mag u uw werknemer verplichten om te melden dat hij naar een rode zone op vakantie is geweest? Of dat een gezinslid besmet is?

De regel is: wanneer feiten uit het privéleven tot een mogelijke besmetting op de werkvloer kunnen leiden, dan mag uw werknemer zich niet verstoppen achter de privacybescherming. Hij kan dan wel degelijk aansprakelijk worden gesteld.

Wat kan ik als werkgever zelf doen om aansprakelijkheidsissues te vermijden?

Duidelijke instructies zijn een absolute must. Om misverstanden te voorkomen, uiteraard, maar ook om sterker in uw schoenen te staan wanneer het effectief tot een sanctie komt. Zet heldere regels op papier over:                                                  

  • welke risico’s uw werknemers verplicht moeten melden (bv. welke regels hanteert uw bedrijf na een vakantie in een oranje of rode zone?)
  • wanneer een medewerker in quarantaine moet
  • hoe en bij wie hij die quarantaine moet melden
  • wat de verplichte beschermingsmiddelen en -maatregelen zijn op de werkvloer
  • welke verplichtingen gelden in verband met contacttracing (bv. wat als een werknemer melding krijgt van een hoogrisicocontact via een contactcenter?)
  • de organisatie van een intern contacttracingsysteem
  • het coronaveilig gebruik van bedrijfswagens, ruimtes, toestellen …
  • tijdelijke isolatie van werknemers op de werkvloer die niet in thuisquarantaine kunnen

Vermijd de verspreiding van COVID-19 op de werkvloer

Met onze heropstartgidsen stelt u uw medewerkers veilig en gezond aan het werk in coronatijden. Meer informatie en tips ontdekt u op coronaophetwerk.be.

Een vraag? Neem contact met ons op via +32 2 549 71 00 of mail ons. Wij helpen u graag verder.

Mensura helpt u met een doelgerichte aanpak.

+32 2 549 71 00Mail ons