Hart- en vaatziekten bij oudere werknemers: risico op vijf jaar tijd gestegen met bijna 10%

De stille doder of stille epidemie: met 31.000 sterfgevallen per jaar zijn hart- en vaatziekten één van de belangrijkste doodsoorzaken in België. In minder dramatische scenario's zorgen hart- en vaatziekten vaak voor langdurig ziekteverzuim bij werknemers. Nochtans waren er lange tijd positieve signalen, want een aantal risicofactoren, zoals hoge bloeddruk en roken, daalde de voorbije drie decennia stelselmatig.

Te hoge bloeddruk

Uit nieuw wetenschappelijk onderzoek van Mensura, UAntwerpen en UHasselt blijkt nu dat die dalende trend een breuk kende in 2019. Mensura voerde tussen 2019 en 2023 meer dan 450.000 medische onderzoeken uit bij meer dan 230.000 Belgische werknemers van 40 jaar en ouder. Er werd gekeken naar vijf risicofactoren: leeftijd, geslacht, bloeddruk, rookgedrag en overgewicht (BMI).

Wat blijkt? Het risico voor oudere werknemers om binnen de tien jaar met hart- en vaatziekten in aanraking te komen, is de voorbije vijf jaar met 9% toegenomen. De grote boosdoener: te hoge bloeddrukwaarden. Andere factoren zoals BMI en rookgedrag zorgen niet voor een stijging in risico.

Multifactorieel

Hart- en vaatziekten zijn multifactorieel van aard. Individuele keuzes qua leefstijl zijn daarbij sterk bepalend – voeding, slaap, alcoholgebruik, … – maar ook mentale problemen zoals stress spelen een rol. Andere werkgerelateerde factoren zijn bijvoorbeeld fysiek zwaar werk, ploegendienst, hoge temperaturen of lawaai.

Uit onderzoek blijkt tot 80% van de ziektelast door cardiovasculaire aandoeningen te voorkomen is. Hoge bloeddruk voel je meestal niet, maar het verhoogt wel het risico op een hartaanval of beroerte. Een simpele meting kan de aandoening aan het licht brengen. Met de juiste aanpassingen in levensstijl of de juiste medicatie, kunnen drama’s vermeden worden.

Rol voor bedrijven en overheid

Werknemers hebben een individuele verantwoordelijkheid voor de manier waarop ze leven, maar werkgevers kunnen daar een positieve invloed op hebben. Heel wat organisaties zetten vandaag al in op gezondheidspromotie. Daarbij is het belangrijk dat het aspect mentaal welzijn meegenomen wordt. Gedragsverandering is zeer moeilijk bij te veel stress of andere mentale problemen.

Rik Vanhoof, Algemeen Directeur van de Belgische Cardiologische Liga: “Hoge bloeddruk voel je meestal niet, maar het verhoogt wel het risico op een hartaanval of beroerte. Een simpele meting kan de aandoening aan het licht brengen. Met de juiste aanpassingen in levensstijl of de juiste medicatie, kunnen drama’s vermeden worden. Ook werkgevers en overheden kunnen hier een sleutelrol in spelen door het gezonder maken van de leefomgeving en -gewoontes. Binnen het bedrijfsleven blijft (cardiovasculaire) preventie vaak onderbelicht, terwijl werknemers net een sleutelgroep vormen voor vroegtijdige opsporing en gezonde leefgewoontes. Het aangekondigde nationale actieplan voor cardiovasculaire aandoeningen is een belangrijke stap. Nu komt het erop aan het ook effectief te realiseren, samen met alle betrokken partners.”