Is een VCA-certificaat verplicht?
Werk je als onderneming of contractor op werven, in fabrieken, installaties of andere omgevingen met verhoogde risico's? Dan is de kans groot dat je vroeg of laat de vraag krijgt of je VCA-gecertificeerd bent. Maar wat betekent dat precies? Is zo'n certificaat wettelijk verplicht? En moeten je medewerkers daarvoor ook een opleiding volgen? We beantwoorden de belangrijkste vragen.
Wat is VCA precies?
VCA staat voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu Checklist Aannemers. Het is een controlelijst waarvoor de werkgever zich kan laten certificeren. Hiermee kunnen ze aantonen dat ze veiligheid en het bewustzijn errond, gezondheid en milieu structureel meenemen in hun werking.
Om een VCA-certificaat te behalen, wordt je organisatie geaudit door een certificatie-instelling. Daarbij wordt aan de hand van de VCA-checklist nagegaan of je aan de vereiste criteria voldoet: van beleid en risico's tot de kennis en opleiding van medewerkers.
Nieuwe VCA sinds 1 juli 2026
Sinds juli 2026 is er een nieuwe versie van VCA in werking (2026/6.1). Die geldt voor alle nieuwe en lopende certificeringen en audits. In deze nieuwe versie zijn er een aantal significante wijzigingen en aanvullingen doorgevoerd.
Een interne auditor moet voldoende onafhankelijk zijn t.o.v. de te auditeren onderwerpen. Zo kan hij geen eigen werkzaamheden auditeren of operationele verantwoordelijkheid dragen voor de geauditeerde processen. Zijn bevindingen moet hij objectief en rechtstreeks rapporteren.
Mensura kan deze interne audits voor je uitvoeren of begeleiden.
Is een VCA-certificaat wettelijk verplicht?
Nee, een VCA-certificaat is geen verplichting. Een opdrachtgever kan het wel als voorwaarde stellen om bepaalde werkzaamheden te mogen uitvoeren. In de praktijk kan VCA daardoor dus wel noodzakelijk zijn om voor bepaalde klanten of op bepaalde locaties aan de slag te kunnen. Dat is bijvoorbeeld vaak het geval bij werkzaamheden met verhoogde risico's in fabrieken, installaties, werkplaatsen en op werven.
Welk VCA-certificaat heb je nodig?
Afhankelijk van de activiteiten van je organisatie bestaan verschillende certificatieschema's, zoals VCA*, VCA** en VCA Petrochemie. Welk certificaat het meest geschikt is, hangt af van de aard van de werkzaamheden, de risico's en de verwachtingen van opdrachtgevers.
:no_upscale())
Hoe behaal je als bedrijf een VCA-certificaat?
Een erkende certificatie-instelling beoordeelt of je organisatie aan de VCA-criteria voldoet. Bij een audit worden zowel de documentatie als de toepassing van het systeem in de praktijk bekeken.
Bij een positieve beoordeling ontvang je het certificaat. Dat is drie jaar geldig. Tijdens deze 3 jaar vindt er jaarlijks een tussentijdse audit plaats. Je moet ook jaarlijks een interne audit doen, sinds juli 2026 moet dat gebeuren door een voldoende onafhankelijke partij zoals Mensura.
Mensura voert deze VCA-certificatie niet zelf uit. Als je nog geen certificatie-instelling hebt, dan verwijzen we door naar onze partner Vinçotte.
Moeten medewerkers van een VCA-gecertificeerd bedrijf een VCA-opleiding volgen?
Alle uitvoerende medewerkers binnen een VCA-gecertificeerd bedrijf moeten een persoonlijk B-VCA attest behalen. Operationeel leidinggevenden moeten een individueel VOL-VCA attest behalen.
Bijkomend moeten medewerkers die risicovolle taken uitvoeren een specifieke opleiding volgen, bijvoorbeeld bij onze partner Vinçotte.
Een risicovolle taak is een werkzaamheid met een verhoogd risico door bijvoorbeeld de gebruikte uitrusting, de werkmethode of de omstandigheden. Denk aan werken in een besloten ruimte of het aanslaan van lasten. Via een risicoanalyse bepaal je welke taken binnen jouw organisatie als risicovol moeten worden beschouwd.Een overzicht van risicovolle taken vind je in het ‘Register van Risicovolle Taken’.
Ben je klant? Dan kan je via MyMensura extra uitleg lezen rond de veiligheidsopleidingen VCA.
Mensura helpt
Mensura biedt verschillende producten en diensten aan om welzijn en preventie te boosten in jouw organisatie. Van wettelijk verplicht tot waanzinnig nuttig.