Nieuwe regels voor chemische stoffen: impact in jouw organisatie

De aanpassing van de wetgeving komt er omdat Europa de gezondheid van werknemers nog beter wil beschermen. Nieuwe studies tonen aan dat bepaalde chemische stoffen schadelijk zijn en onder meer kanker kunnen veroorzaken, allergieën of overgevoeligheid kunnen uitlokken of schadelijk kunnen zijn voor de voortplanting. Op Europees niveau werden daarom verschillende wijzigingen doorgevoerd. De belangrijkste lees je hieronder.

Strengere regels voor diisocyanaten

De toegelaten blootstelling aan zogenoemde diisocyanaten wordt geleidelijk verlaagd. Diisocyanaten zijn chemische stoffen die je vaak terugvindt in schuimen (isolatie, matrassen), lakken, verven, lijmen en coatings. Ze kunnen sterke allergische reacties veroorzaken, vooral in de luchtwegen. Alle diisocyanaten hebben in hun chemische formule een zogenoemde NCO-groep. Die wordt gebruikt in de definitie van de nieuwe grenswaarden.

De toegelaten blootstelling wordt in twee stappen verlaagd:

• Tot eind 2028

  • 10 µg NCO/m³ (gemiddeld over 8 uur)

  • 20 µg NCO/m³ (korte blootstelling)

• Vanaf 2029

  • 6 µg NCO/m³ (gemiddeld over 8 uur)

  • 12 µg NCO/m³ (korte blootstelling)

Lagere grenswaarden voor lood

Lood zit vooral in oude verf, batterijen en komt vaak voor bij metaalbewerking. Een te lange en hoge blootstelling aan lood kan leiden tot een loodvergiftiging. Het tast het zenuwstelsel en de nieren aan, en kan gevaarlijk zijn voor de voortplanting. Ook daar worden de grenswaarden dus verstrengd om het risico bij werknemers zo laag mogelijk te houden.

• De maximale blootstelling in de lucht wordt verlaagd naar 0,03 mg/m³ (gemiddeld over 8 uur)

• Ook de hoeveelheid lood in het bloed wordt strenger opgevolgd:

  • Tot eind 2028: max. 30 µg/100 ml bloed

  • Vanaf 2029: max. 15 µg/100 ml bloed

❗Voor vrouwen van vruchtbare leeftijd geldt een extra verstrenging. Hun loodgehalte moet zo laag mogelijk blijven; niet hoger dan de biologische richtwaarde van 4,5 μg/100ml bloed.

Meer aandacht voor “onzichtbare” chemische risico’s

De wetgeving kijkt niet alleen naar stoffen die je aankoopt, maar ook naar stoffen (agentia) die ontstaan tijdens het werkproces, zogenaamde procesgegenereerde stoffen. Denk aan rook bij lassen, dampen bij verhitting of chemische reacties tijdens productie. Er bestond al een lijst van kankerverwekkende procesgegenereerde stoffen. Vanaf nu worden ook mogelijk mutagene procesgegenereerde stoffen (stoffen die genetisch materiaal kunnen beschadigen) opgelijst.

Nieuwe indelingen in de grenswaardenlijst van gevaarlijke stoffen

Tot nu werden in de grenswaardenlijst voor gevaarlijke stoffen enkel de kankerverwekkende stoffen aangegeven met een letter “C” voor carcinogeen. De andere CMRE-stoffen werden niet aangeduid; dat is nu wel het geval:

• C = carcinogeen (kankerverwekkend)

• M = mutageen

• R = reprotoxisch (schadelijk voor voortplanting)

• E = hormoonverstorend

In de nieuwe versie van de grenswaardenlijst worden alle CMRE stoffen aangeduid met de vermelding “VI.2” of “VI.2 (N)”, verwijzend naar boek VI titel 2 van de codex, die specifiek over deze stoffen gaat. De letter (N) heeft te maken met de precieze gevaarsindeling van de stof.

Wat betekent dit voor jou als werkgever?

Werk je met chemische stoffen waaronder lood of diisocyanaten?

• pas je risicoanalyse chemische agentia aan indien nodig

• check of de blootstelling onder de nieuwe grenswaarden blijft. Dat kan door blootstellingsmetingen uit te voeren.

Zorg daarnaast altijd voor voldoende preventieve bescherming en aangepaste werkmethodes. Volg ook het medisch toezicht van je werknemers op en zorg ervoor dat zij de nodige risico’s (her)kennen door voldoende info en opleiding te voorzien.