Gezond zitten op kantoor: deze fouten zorgen het vaakst voor klachten

    Beeldschermwerkers kampen opvallend vaak met rug-, nek- en schouderklachten. Welke ergonomische fouten komen het vaakst voor op kantoor? En hoe vermijd je zonder grote budgetten dat ze leiden tot klachten en uitval?

    1. De klassieker: te lang ononderbroken aan één stuk blijven stilzitten
      Niet goed voor het lichaam, maar ook niet voor de productiviteit. Ook werknemers die buiten de werkuren regelmatig sporten, ondervinden mogelijk negatieve effecten van de vele uren onafgebroken zitten. Voor iedereen geldt: zet een timer, en beweeg elk half uur even.

    2. Ook veel voorkomend: een te lage zitpositie
      Als je zitvlak lager komt dan je knieën, dan komen je heupen en lage rug 'op slot' te zitten en ga je makkelijker doorzakken. Dit zorgt voor meer spanning en een kettingreactie naar hogerop (nek en schouders). Zet je daarom met je heup iets hoger dan je knie, zo zit je in een natuurlijke, neutrale gewrichtspositie.

    3. Nog een typische fout: de muis bedienen met gestrekte arm, zonder steun voor de onderarm

      Dit zorgt voor continue verhoogde spanning op arm-schouder-nek.

    Ergonomische impact met beperkt budget

    Je wil je kantoormedewerkers ergonomisch verantwoord laten werken, maar hebt geen ruimte om te investeren in hoogstaand meubilair? Goed nieuws, want iets heel belangrijk kan zelfs gratis: promoot wisselwerken (het zitten regelmatig onderbreken) en beweging.

    Een slimme basisinvestering blijft: een goede stoel die actief (bewegend / wiebelend) zitten toelaat. Zelfs wie regelmatig rechtstaat en beweegt, werkt het overgrote deel van de dag al zittend. Investeren in een vlot instelbare stoel die gezond zitten ondersteunt – liefst in verschillende posities – blijft daarom prio.

    Zelfs wie regelmatig rechtstaat en beweegt, werkt het overgrote deel van de dag al zittend. Investeren in een vlot instelbare stoel die gezond zitten ondersteunt – liefst in verschillende posities – blijft daarom prio.

    Als het budget beperkt is, dan kan bijvoorbeeld een zitwig of balkussen al een goeie 'hack' zijn om actief en passief zitten af te wisselen op een beperkt instelbare stoel. Om afwisselend staand en zittend te werken: plaats een geïmproviseerde statafel (cocktailtafel) naast je bureau of zet een stevig verhoogje op je bureautafel.

    Zeker bij flexwerkplekken is investeren in vlot verstelbare bureaus zeker geen overbodige luxe. Dit gaat niet enkel over zit-sta-mogelijkheden, maar ook over de mogelijkheid om zelf de goede basishouding te kunnen instellen. Ook hier is weer de kern: variëren om de spieren en gewrichten tijdelijk anders te belasten.

    Een andere ingreep met zeer beperkt budget, is het gebruik van nudging. Dat zijn subtiele duwtjes die, via kleine aanpassingen in de omgeving of in communicatie, ons gedrag richting gezonde keuzes kunnen sturen. Zet bijvoorbeeld een aantal zaken een paar meter verder zodat je regelmatig moet rechtstaan: koffie, smartphone tijdens focustijd, vuilbak, printer…

    Zin en onzin van ergonomische hulpmiddelen

    Investeren in de basics is prio, en maakt echt een structureel verschil. De boodschap is dus: controleer en optimaliseer altijd eerst de basics: bij pols-arm-schouder-klachten is een ergonomische muis natuurlijk een meerwaarde, maar die doe je quasi helemaal teniet als die basis niet goed zit.

    Over zit-sta-bureaus lees je ook wel eens dat ze geen oplossing bieden voor de grootste nood: namelijk meer bewegen. Maar ze blijven de investering zeker waard als je dan toch nieuwe bureaus overweegt.

    Wat wel heel vaak overschat wordt, is het effect van het materiaal op zich. Zonder communicatie, het goede voorbeeld van leidinggevenden enzovoort gaat een groot deel van de investering vaak verloren. Studies tonen duidelijk aan dat dat aspect cruciaal is bij het introduceren van bijvoorbeeld zit-sta-tafels. Over zit-sta-bureaus lees je ook wel eens dat ze geen oplossing bieden voor de grootste nood: namelijk meer bewegen. Maar ze blijven de investering zeker waard als je dan toch nieuwe bureaus overweegt.

    Het grootste gemis: zicht op de maatregelen met meeste impact

    Er is heel veel wat je als werkgever moét doen, en je kunt niet alles tegelijk. Er is veel verzuim en productiviteitsverlies door ergonomiegelinkte klachten. Meer en meer werkgevers zien dan ook het belang van ergonomie wel in. Maar waar ze tegenaan lopen is 'wat eerst?', en 'wat zijn echt effectieve maatregelen en investeringen?'. Daarin kunnen onze ergonomen ondersteuning bieden met hun expertise.

    Aan de slag


    Gerrit Pollentier

    Gerrit Pollentier

    Expert in ergonomie

    Problemen moet je aan de bron kunnen aanpakken. Daarom zette ik ooit de stap van zelfstandig kinesitherapeut naar preventieadviseur ergonomie. Dat stelde me in staat om een ruime ervaring op te doen met allerlei ergonomische verbeterprojecten in de meest diverse sectoren.

    Meer van Gerrit Pollentier: