Ventilatie en airco: wat is het verschil en zijn de systemen wel gezond?

Bij warme temperaturen bieden ventilatie en airconditioning uw medewerkers de nodige verkoeling. Maar wat is het verschil tussen beide? En hoe (on)gezond zijn de systemen voor uw medewerkers? En vormen ze een risico in coronatijden?

Verwarming, ventilatie en airconditioning – of kortweg HVAC (uit het Engels: heating, ventilation and air conditioning) – zijn technieken die voor omgevingscomfort in woningen, kantoren en andere binnenruimtes zorgen. Hoewel ventilatie en airconditioning allebei verkoeling brengen, verschillen ze ook op een aantal vlakken.

Ventilatie: cruciaal voor een gezonde werkplek

Ventilatie zorgt voor permanente luchtverversing in binnenruimtes. Dat is niet alleen belangrijk om een aangename binnentemperatuur te garanderen, maar vooral om de lucht gezond te houden. Ventilatie vervangt de ‘oude’ lucht continu door verse buitenlucht. Daardoor blijven geen ziektekiemen en andere polluenten zoals CO2 of andere bio-effluenten hangen.

Enkele aandachtspunten voor de ventilatie van uw werkomgeving:

  • Waren er veel mensen in dezelfde kleine ruimte, bijvoorbeeld voor een vergadering? Verlucht dan na afloop de zaal door zoveel mogelijk ramen en deuren open te zetten gedurende 10 à 15 minuten. Doe dat trouwens ook regelmatig in andere ruimtes.
  • Kieren en ventilatieroosters zijn een goede basis, maar met een mechanisch ventilatiesysteem bent u pas echt zeker van een permanente luchtverversing.
  • Ventilatie is in de winter minstens even belangrijk als in de zomer. In de wintermaanden vieren virussen immers hoogtij.

Airconditioning: verfrissend, maar ook gezond?

Met airconditioning controleert u het klimaat op de werkvloer. Een airconditioningsysteem is daarvoor het beste middel: het houdt naast de temperatuur ook de luchtvochtigheid op een aangenaam niveau. In de meeste systemen zit een filter die de lucht in de ruimte reinigt en weer verspreidt met de aangepaste temperatuur. Er wordt dus geen verse buitenlucht aangevoerd. Extra ventilatie is daarom onontbeerlijk.

(Zwenk)ventilators vormen een goedkoper alternatief voor aircosystemen, maar zijn een stuk minder veilig. Ze verspreiden de ‘gebruikte’ lucht immers zonder die te filteren, waardoor ziektekiemen vrij spel krijgen. Ventilators zijn daarom geen aanraders in ruimtes waar veel verschillende mensen komen. Hetzelfde geldt trouwens voor mobiele airco’s. Gebruikt u die toch, zorg er dan voor dat ze niet rechtstreeks naar mensen blazen.

Ventilatie en airco in tijden van corona

In deze Q&A gaan we dieper in op het risico op verspreiding van COVID-19 via ventilatie en airco. Om de opmars van het coronavirus tegen te gaan, heeft de Europese associatie voor verwarming, ventilatie en airconditioning (REHVA) een aantal richtlijnen gepubliceerd voor een correct onderhoud en gebruik van HVAC-installaties. We vatten de belangrijkste tips voor u samen:

  • De basisregel: een maximale aanvoer van verse lucht is essentieel.
  • Zorg dat de filters in uw systeem correct geïnstalleerd zijn. Volg het onderhoudsschema om ze proper te houden. Hier vindt u alle richtlijnen voor het onderhoud van uw airconditioningsysteem.
  • Systemen die de gebruikte lucht volledig afvoeren zijn de beste. De oude lucht komt in dat geval niet in contact met de verse.
  • Hebt u geen ventilatiesysteem, verlucht dan de lokalen via ventilatieroosters of door ramen en deuren regelmatig open te zetten.
  • De luchtvochtigheid in uw ruimte heeft geen invloed op de verspreiding van het coronavirus. Uw bevochtigingssysteem anders instellen heeft dus weinig zin.
  • Beperk het aantal mensen in uw kantoorgebouwen. Veel mensen in dezelfde kleine ruimte – denk maar aan vergaderzalen of refters – zijn uit den boze. Laat uw medewerkers zoveel mogelijk thuiswerken.

Los van de RHEVA-richtlijnen moet de ventilatie van uw werkomgeving altijd voldoen aan de bepalingen over luchtverversing in de Codex over welzijn op het werk (hoofdstuk IV).