Mentaal welzijn onder druk: 23.000 dossiers in 2024

9% meer psychosociale dossiers

In 2024 behandelden externe preventiediensten 23.813 psychosociale dossiers. Dat blijkt uit cijfers van Co-Prev, de sectorvereniging van Externe Diensten voor Preventie en Bescherming op het werk. Dat aantal is een stijging van maar liefst 9% tegenover 2023.

De meeste dossiers gaan over samenwerkingsproblemen:

• 60% gaat over conflicten

• 28% over pesterijen

• 9% over geweld

• 3% over ongewenst seksueel gedrag

Daarnaast werden nog eens 4.670 dossiers rond stress en burn-out geregistreerd. Samen tonen deze cijfers een pijnlijke realiteit: psychologische problemen zijn alomtegenwoordig op de werkvloer.

Mentale problemen te vaak geminimaliseerd

Opvallend is ook dat het merendeel van de dossiers (94%) na één informeel gesprek wordt afgesloten. Dat kan een goed teken zijn: laagdrempelige, snelle ondersteuning wérkt. Maar het kan evengoed wijzen op een drempel om meer hulp te vragen in moeilijke situaties.

En daar voel je het schoentje al knellen. Zo wijst onderzoek uit dat 10% of meer van de werknemers psychosociale problemen ervaart, maar toch bereikt minder dan 1% effectief een externe preventiedienst die de nodige hulp kan bieden.

De reden: werknemers en werkgevers weten niet of onvoldoende hoe hun externe dienst of welzijnspartner kan helpen. Daarnaast geldt er een cultuur van minimalisering: ‘het zal wel overgaan’ of ‘het is niet zo erg’. Ook een gebrek aan vertrouwen speelt een rol. Werknemers hebben schrik voor de gevolgen als ze bij een conflict of mentaal probleem blijven ‘hangen’.

Investeren in een cultuur van vertrouwen en openheid is cruciaal om hier verandering in te brengen.

Koen van Hulst, expert mentaal welzijn bij Mensura: “Organisaties die inzetten op een open cultuur, verantwoordelijkheid nemen, elkaar aanspreken op gedrag en leidinggevenden opleiden om signalen te herkennen, zijn beter gewapend tegen escalatie. Dat geldt niet alleen voor pestgedrag maar ook voor andere mentale problemen.”

Hoe zet je mentaal welzijn bovenaan de agenda?

Het Co-Prev-rapport formuleert drie duidelijke aanbevelingen. Ze sluiten naadloos aan bij wat Mensura in de praktijk ziet werken.

1. Hoe sneller je actie onderneemt, hoe beter

Wacht niet af tot een werknemer die het mentaal moeilijk heeft, zelf komt aankloppen. Hoe sneller je merkt of weet dat een werknemer zich niet goed voelt, hoe sneller je een gesprek kan aangaan. Zo verkleint de kans op escalatie en eventueel uitval. Zorg ervoor dat je mensen weten wie de vertrouwenspersonen en preventieadviseurs zijn en hoe ze te bereiken zijn. Hang de contactgegevens uit op een zichtbare plek en spreek erover tijdens teammomenten. Plan als leidinggevende voldoende contactmomenten in zodat je weet wat er speelt, en werknemers zich comfortabel genoeg voelen om iets te delen als dat nodig is.

💡TIP: Op MyMensura vind je een handige poster om alle contactgegevens in te vullen. Ga naar standaarddocumenten > Interne en externe dienst > Contactfiche.

2. Kennis is de sleutel tot verandering

Bekijk risicoanalyses en opleidingen niet als een verplicht nummer. Hoe meer kennis werknemers en leidinggevenden hebben over mentaal welzijn en veerkracht, hoe makkelijker het wordt er open over te praten.

3. Durf kritisch te zijn voor wat je al doet

Als er in je organisatie meerdere gelijkaardige dossiers na één gesprek afgesloten worden, moet je durven verder te kijken. Klop aan bij je preventieadviseur(s) om structurele issues in kaart te brengen en een plan om problemen aan te pakken.

Hoe Mensura je helpt

Als welzijnspartner helpt Mensura je om psychosociaal welzijn structureel en preventief aan te pakken. Dat doen we onder meer via opleidingen, bevragingen en coaching. Samen gaan we voor de winst van welzijn.