8 op de 10 werknemers bereid om bij ziekte nog iets te doen voor het werk

Werknemers willen zich ook tijdens ziekte nuttig voelen

Een werknemer die ziek is, kan misschien nog wel werken. Want afhankelijk van de aandoening en de job zijn bepaalde zaken soms nog wel haalbaar. Denk aan tijdelijk andere taken, de mogelijkheid om van thuis uit te werken of een aangepast uurrooster.

Uit het nieuwe verzuimonderzoek van Mensura blijkt dat werknemers daar opvallend voor openstaan. Eén op de drie (34%) is bereid om tijdens ziekte nog te werken, zolang dat het herstel niet belemmert. De belangrijkste motivatie? Ze willen zich nuttig blijven voelen. Nog eens 48% wil minstens de vraag om nog iets te doen bij ziekte overwegen.

Slechts 18% vindt dat een werkgever niet mag verwachten dat een zieke werknemer nog iets voor het werk doet, zelfs wanneer zijn gezondheid dat zou toelaten. In 2024 was dat nog 26%.

Bart Teuwen, verzuimexpert bij Mensura: "De cijfers zijn een sterk signaal. Als werkgever moet je de bereidheid van werknemers kunnen beantwoorden. Wie vooraf nadenkt over wat mogelijk is binnen de organisatie, kan in goed overleg een oplossing op maat aanbieden wanneer het erop aankomt. Gebeurt die denkoefening niet op voorhand, dan blijven werkgever en werknemer noodgedwongen gebonden aan het dictaat van het ziekteattest.”

Meer mensen gaan ziek werken

De bereidheid om tijdens ziekte nog iets bij te dragen, heeft ook een keerzijde. Steeds meer werknemers gaan werken terwijl ze eigenlijk nog moeten uitzieken en rusten.

Maar liefst 81% van de werknemers geeft aan al eens ziek te zijn gaan werken. Meer dan een kwart (27%) zegt dat zelfs altijd te doen. Een opvallende stijging tegenover 2024, toen dat zogenaamde presenteïsme nog maar 4% was. De belangrijkste reden? Het werk blijft anders liggen of deadlines komen in het gedrang.

Bart Teuwen: “Het is belangrijk om twee zaken goed uit elkaar te houden: doorwerken onder druk, terwijl je eigenlijk moet herstellen, en in overleg bekijken wat nog wél kan, zonder je herstel in gevaar te brengen. Het eerste maakt mensen zieker. Het tweede helpt hen net om verbonden te blijven. Wie alles op één hoop gooit, belandt opnieuw bij ‘ziek is volledig thuisblijven’. En daar wint niemand bij.” 

Mentaal welzijn bespreken blijft moeilijk

Om te weten wat een werknemer nodig heeft, is open communicatie essentieel. En daar blijkt nog werk aan de winkel. Een groot deel (67%) van de werknemers geeft aan met hun leidinggevende te kunnen praten over gezondheid en welzijn. Daarbij is veel bespreekbaar, zeker als het te maken heeft met het werk.

Maar praten over mentale problemen blijft een gevoelig thema. Slechts 12% van de werknemers voelt zich comfortabel om daarover met de leidinggevende te praten. Twee jaar geleden was dat nog 24%.

Nog zorgwekkender: 14% van de werknemers bespreekt mentale problemen met niemand op het werk. Niet met de leidinggevende, maar ook niet met een vertrouwenspersoon, arbeidsarts of collega.

Bart Teuwen: "Wie het gevoel heeft er alleen voor te staan, zoekt pas hulp wanneer het niet meer gaat. Elke organisatie moet zorgen dat er minstens één veilige deur openstaat, en dat iedereen die deur weet te vinden. Eén op drie langdurig zieken is uitgevallen door mentale problemen. Een vangnet is dus essentieel om te voorkomen dat het zo ver komt."

Wat kan je als werkgever doen?

De resultaten tonen aan dat werknemers vaak bereid zijn om betrokken te blijven bij het werk, ook wanneer ze ziek zijn. Maar die bereidheid mag niet omslaan in druk om te blijven presteren.

Met een sterk verzuimbeleid zet je in op open dialoog. Je zorgt dat werknemers de ruimte krijgen om te herstellen, maar je onderzoekt ook welke mogelijkheden er zijn voor wie nog gedeeltelijk inzetbaar is.

Deze drie acties helpen je op weg:

• Bekijk de mogelijkheden voor aangepast werk. Welke taken, werkuren of werkplekken kun je tijdelijk aanpassen? Door dat vooraf in kaart te brengen, kun je sneller schakelen wanneer een werknemer uitvalt.

• Hou contact, zonder druk uit te oefenen. Maak duidelijke afspraken over hoe je contact houdt tijdens ziekte. Toon oprechte belangstelling en bespreek eventuele mogelijkheden tot werkhervatting, met respect voor de gezondheid en het herstel van je werknemer.

• Maak mentaal welzijn bespreekbaar. Zorg voor een veilige werkomgeving waarin werknemers problemen durven aan te kaarten. Maak ook duidelijk bij wie ze terechtkunnen, zoals de vertrouwenspersoon of arbeidsarts. Zorg dat je tijdig signalen oppikt en de problemen aanpakt voor de werknemer uitvalt.

Een doordacht verzuimbeleid draait dus niet alleen om afwezigheden beperken, maar ook om werknemers op een gezonde en haalbare manier aan het werk te houden of opnieuw aan het werk te helpen.